رسیدگی مالیاتی یکی از مهمترین مراحل در فرآیند تشخیص مالیات است که طی آن سازمان امور مالیاتی، اسناد، مدارک و عملکرد مالی مودی را بررسی میکند تا میزان مالیات واقعی تعیین شود. آگاهی از انواع رسیدگی مالیاتی و مراحل انجام آن میتواند از بروز جرایم مالیاتی جلوگیری کرده و به مودی کمک کند از حقوق قانونی خود دفاع کند.
برای دریافت خدمات مالیاتی فرم زیر را پر کنید...
انواع رسیدگی مالیاتی
سازمان امور مالیاتی برای تعیین مالیات قابل پرداخت، از روشهای مختلفی برای رسیدگی استفاده میکند. مهمترین انواع رسیدگی مالیاتی عبارتاند از:
۱. رسیدگی دفتری (براساس اسناد و مدارک)
در این روش، ممیز مالیاتی عملکرد مودی را بر اساس اسناد، دفاتر قانونی و مدارک ارائهشده بررسی میکند.
مراحل رسیدگی دفتری
بررسی دفاتر قانونی پلمپشده
تطبیق دفاتر با اظهارنامه مالیاتی
کنترل ترازنامه، صورت سود و زیان و اسناد هزینه
ردیابی گردش حسابهای بانکی
بررسی قراردادها، فاکتورها، فروش و خرید
تشخیص مغایرتها و درخواست توضیحات
تعیین درآمد مشمول مالیات بر مبنای مدارک واقعی
ویژگیها:
دقیقترین نوع رسیدگی مالیاتی
کمترین اختلاف و جرایم در صورت صحت دفاتر
مناسب اشخاصی که مستندسازی صحیح دارند
۲. رسیدگی میدانی (رسیـدگی صحرایی)
رسیدگی میدانی زمانی انجام میشود که ممیزان برای بررسی واقعیات فعالیت اقتصادی، به محل کسبوکار مراجعه میکنند.
مراحل رسیدگی میدانی
حضور ممیز در محل فعالیت
شمارش موجودی کالا
بررسی وضعیت شغلی، ماشینآلات، پرسنل و تجهیزات
مصاحبه با مدیر یا حسابدار مجموعه
مقایسه فعالیت واقعی با اظهارنامه
ثبت گزارش از وضعیت کسبوکار
موارد استفاده:
مشاغل فیزیکی و حسابداری شرکتهای تولیدی
مواردی که شک به صحت اظهارنامه وجود دارد
۳. رسیدگی علیالرأس (روش قدیمی – در حال حذف)
در گذشته اگر مودی دفاتر نداشت یا مردود اعلام میشد، سازمان امور مالیاتی از روش علیالرأس برای تعیین مالیات استفاده میکرد.
در این روش، ممیز براساس قرائن و ضرایب مالیاتی، درآمد را تخمینی محاسبه میکرد.
در حال حاضر طبق قانون جدید از سال ۱۳۹۵، این روش بهطور رسمی حذف شده اما در برخی پروندهها که اطلاعات ناقص ارائه شود، رویکرد مشابهی بهصورت غیررسمی اجرا میشود.
۴. رسیدگی بر اساس اطلاعات سامانهها و پایگاههای اطلاعاتی
با هوشمندسازی نظام مالیاتی، امروزه بسیاری از رسیدگیها بر اساس صورتوضعیتهای الکترونیکی انجام میشود.
منابع اطلاعاتی شامل:
سامانه مودیان و پایانههای فروشگاهی
تراکنشهای بانکی
گزارشات خرید و فروش فصلی (TTMS)
سامانه گمرک
گزارشات ثبت قرارداد
استعلام بیمه و تأمین اجتماعی
مزیت:
کاهش فرار مالیاتی
مشخص شدن عملکرد واقعی کسبوکار
۵. رسیدگی مبتنی بر ریسک (رسیدگی هوشمند)
این روش جدیدترین مدل رسیدگی مالیاتی است. مودیانی که ریسک مالیاتی پایین دارند کمتر مورد رسیدگی قرار میگیرند.
عوامل تعیین ریسک:
میزان تطابق اظهارنامه با دادههای سامانهها
سابقه مالیاتی
شفافیت حسابها
نوع فعالیت
مراحل کلی انجام رسیدگی مالیاتی
فارغ از نوع رسیدگی، کلیات فرآیند تقریباً یکسان است:
مرحله ۱: دریافت اظهارنامه و اسناد
مودی ابتدا اظهارنامه مالیاتی را ارسال و مدارک مربوط را ارائه میکند.
اسناد مورد نیاز:
دفاتر قانونی (روزنامه و کل)
صورت مالی
لیست حقوق و دستمزد
اسناد خرید و فروش
گزارشات فصلی
گردش حساب بانکی
مرحله ۲: انتخاب پرونده برای رسیدگی
بر اساس ریسک مالیاتی یا حجم فعالیت، پرونده برای رسیدگی انتخاب میشود.
مرحله ۳: دعوت از مودی یا حسابدار
ممیز، مودی را برای ارائه توضیحات دعوت میکند و ممکن است اسناد تکمیلی بخواهد.
مرحله ۴: بررسی و تطبیق اطلاعات
در این مرحله ممیز:
دفاتر را بررسی میکند
مغایرتها را استخراج میکند
تراکنشهای بانکی را با درآمد تطبیق میدهد
قراردادها و اسناد هزینه را کنترل میکند
گزارش میدانی (در صورت نیاز) انجام میدهد
مرحله ۵: صدور گزارش اولیه (گزارش رسیدگی مالیاتی)
ممیز نتیجه بررسیها را در قالب “گزارش رسیدگی” اعلام میکند.
مودی حق دارد:
اعتراض کند
لایحه مالیاتی برای دفاعیه ارائه دهد
درخواست رسیدگی مجدد بدهد
خدمات رسیدگی مالیاتی
شرکت خدمات مالی و مالیاتی نامدار
مرحله ۶: صدور برگ تشخیص مالیات
پس از بررسی اعتراضات، برگ تشخیص صادر میشود.
مرحله ۷: مرحله دادرسی مالیاتی (در صورت اختلاف)
اگر مودی اعتراض کند، پرونده وارد هیئتهای زیر میشود:
هیئت حل اختلاف بدوی
هیئت حل اختلاف تجدیدنظر
شورای عالی مالیاتی
دیوان عدالت اداری
مرحله ۸: پرداخت یا تقسیط مالیات
در نهایت مالیات قطعی شده و مودی موظف به پرداخت یا دریافت تقسیط میشود.
جمعبندی
شناخت انواع رسیدگی مالیاتی و مراحل انجام آن این امکان را به مودیان میدهد که:
از جرایم مالیاتی جلوگیری کنند
اسناد خود را صحیح و اصولی نگهداری کنند
هنگام رسیدگی دفاع مؤثر ارائه دهند
با قوانین جدید مالیاتی همگام باشند
برای کسب اطلاعات بیشتر
و دریافت آخرین اخبار و قوانین حسابداری و مالیاتی
مارا در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
بدون دیدگاه