حسابداری هزینه های تحقیق و توسعه

استهلاک دارایی‌های تحقیق و توسعه

دارایی‌های ناشی از توسعه باید طی عمر مفید تخمینی مستهلک شوند. این عمر مفید معمولاً بر اساس دوره‌ای است که انتظار می‌رود منافع اقتصادی از پروژه حاصل شود.

اگر بعد از شناسایی دارایی توسعه مشخص شود که پروژه دیگر منافع اقتصادی ندارد، مانده دفتری دارایی باید کاهش ارزش (impairment) داده شود.

افشای اطلاعات هزینه های تحقیق و توسعه در صورت‌های مالی

طبق الزامات استاندارد حسابداری شماره ۷، شرکت‌ها موظف‌اند اطلاعات زیر را در یادداشت‌های توضیحی صورت‌های مالی افشا کنند:

• مجموع هزینه‌های تحقیق و توسعه شناسایی‌شده در دوره

• مبلغ مخارج توسعه‌ای که به‌عنوان دارایی شناسایی شده

• روش و دوره استهلاک دارایی‌های توسعه

• تغییرات در سیاست‌های حسابداری مرتبط با تحقیق و توسعه

این افشاها باعث شفافیت بیشتر برای سهامداران و سرمایه‌گذاران می‌شود.

تفاوت استاندارد حسابداری شماره ۷ ایران با استانداردهای بین‌المللی (IAS 38)

در استاندارد بین‌المللی IAS 38 (دارایی‌های نامشهود) نیز مشابه همین رویکرد وجود دارد.
تفاوت اصلی در نحوه ارائه جزئیات و محدودیت‌های مربوط به ارزیابی منافع آتی است.
در هر دو استاندارد:

• مرحله تحقیق هزینه تلقی می‌شود.

• مرحله توسعه در صورت احراز شرایط، به‌عنوان دارایی شناسایی می‌شود.

اهمیت کنترل داخلی در هزینه های تحقیق و توسعه

از آنجا که هزینه های تحقیق و توسعه معمولاً شامل اقلام متنوع و بعضاً غیرقابل مشاهده است، وجود کنترل داخلی قوی اهمیت ویژه‌ای دارد.
اقدامات زیر می‌تواند به کنترل بهتر این هزینه‌ها کمک کند:

• تعریف دقیق مراحل تحقیق و توسعه در سازمان

• ایجاد کدهای حسابداری مجزا برای پروژه‌های R&D

• بررسی مستمر بودجه و انحرافات هزینه

• مستندسازی کامل فرایندها و خروجی‌های تحقیقاتی

تأثیر هزینه های تحقیق و توسعه بر عملکرد مالی شرکت

هزینه‌های تحقیق و توسعه اگرچه در کوتاه‌مدت ممکن است سود را کاهش دهند، اما در بلندمدت می‌توانند ارزش شرکت را افزایش دهند.
سرمایه‌گذاری در تحقیق و توسعه معمولاً منجر به:

• افزایش نوآوری و بهره‌وری،

• ارتقای برند،

• بهبود کیفیت محصولات،

• و رشد پایدار می‌شود.

بنابراین، در تحلیل مالی شرکت‌ها، باید هزینه‌های تحقیق و توسعه به‌عنوان سرمایه‌گذاری استراتژیک در نظر گرفته شوند، نه صرفاً هزینه جاری.

جمع‌بندی

استاندارد حسابداری شماره ۷ چارچوب مشخصی برای نحوه شناسایی، اندازه‌گیری و افشای هزینه های تحقیق و توسعه ارائه می‌دهد.
بر اساس این استاندارد:

• هزینه‌های مرحله تحقیق همیشه به‌عنوان هزینه دوره شناسایی می‌شوند.

• هزینه‌های مرحله توسعه در صورت تحقق شرایط مشخص، به‌عنوان دارایی نامشهود ثبت می‌شوند.

• دارایی‌های توسعه باید مستهلک شوند و در صورت کاهش منافع، کاهش ارزش اعمال گردد.

در نهایت، مدیریت صحیح و گزارش دقیق هزینه های تحقیق و توسعه، نه‌تنها باعث شفافیت مالی می‌شود، بلکه زمینه‌ساز تصمیم‌گیری‌های هوشمندانه و رشد پایدار سازمان است.