محاسبه مالیات شرکت ها : انواع موسسات تجاری ، کارگاه های تولیدی و خدماتی
مالیات شرکتها در ایران
شرکتها موظف به پرداخت مالیاتهای مختلفی هستند که بر اساس نوع فعالیت، درآمد و ساختار حقوقی آنها تعیین میشود. با توجه به پیچیدگی قوانین مالیاتی و تغییراتی که از سوی دولت در آن اتفاق می افتد، یک مشاوره مالیاتی دقیق و بموقع برای همه کسب و کارها ضروریست. در ادامه، مهمترین مالیات شرکت ها را بررسی میکنیم
مالیات بر درآمد شرکتها
نرخ مالیات:
طبق ماده ۱۰۵ قانون مالیاتهای مستقیم، تمامی شرکتهای ایرانی (سهامی خاص، مسئولیت محدود و …) باید ۲۵٪ از سود خالص سالانه خود را به عنوان مالیات بر درآمد پرداخت کنند. این مالیات پس از کسر هزینههای قابل قبول و استهلاک محاسبه میشود.
مثال:
اگر سود خالص یک شرکت ۱ میلیارد تومان باشد، مالیات پرداختی:
✅ ۲۵۰ میلیون تومان (۲۵٪ از سود خالص)
مالیات بر ارزش افزوده (VAT)
نوعی مالیات غیرمستقیم است که بر مصرف کالاها و خدمات اعمال میشود. این مالیات از مصرفکننده نهایی دریافت شده و توسط فروشندگان و شرکتها به سازمان امور مالیاتی پرداخت میشود.
تمامی شرکتها، تولیدکنندگان، عرضهکنندگان کالا و خدمات که در حوزههای اقتصادی فعال هستند و درآمد مشخصی دارند، ملزم به دریافت و پرداخت این مالیات هستند.
گروههای مشمول:
🔹 تولیدکنندگان کالا و ارائهدهندگان خدمات
🔹 شرکتهای بازرگانی و فروشگاههای زنجیرهای
🔹 شرکتهای حملونقل، بیمه، تبلیغات و مشاوره
🔹 کالاهای وارداتی: هنگام ترخیص از گمرک، مالیات بر ارزش افزوده از واردکننده دریافت میشود.
🔹 کالاهای صادراتی: مشمول صفر درصد مالیات بر ارزش افزوده هستند، اما باید اسناد مربوطه را ارائه دهند.
استثناها:
برخی از کالاها و خدمات مانند محصولات کشاورزی، دارو، خدمات بانکی، خدمات آموزشی، کتب و نشریات از مالیات بر ارزش افزوده معاف هستند.
✅ شرکتهایی که کالا یا خدمات مشمول مالیات عرضه میکنند، باید ۱۰٪ مالیات بر ارزش افزوده دریافت کرده و به سازمان امور مالیاتی پرداخت کنند.
✅این مالیات در واقع از مصرفکننده نهایی گرفته میشود، اما شرکتها وظیفه محاسبه و پرداخت آن را دارند.
نکته: شرکتها موظفاند هر سه ماه یکبار اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده را ارائه دهند. پرداخت مالیات نیز باید همزمان با ارسال اظهارنامه انجام شود زیرا تأخیر در پرداخت، موجب جریمههای مالیاتی خواهد شد.

مالیات حقوق و دستمزد کارکنان
شرکتها موظفاند هنگام پرداخت حقوق به کارکنان، مالیات را کسر کرده و به سازمان مالیاتی واریز کنند. میزان مالیات بر حقوق به صورت پلکانی محاسبه میشود.
نرخ مالیات بر حقوق در سال ۱۴۰۳ (مثال):
- تا ۱۰ میلیون تومان در ماه = معاف از مالیات
- ۱۰ تا ۲۰ میلیون تومان = ۱۰٪ مالیات
- ۲۰ تا ۳۵ میلیون تومان = ۱۵٪ مالیات
- بیش از ۳۵ میلیون تومان = ۲۵٪ مالیات
مالیات تکلیفی شرکت ها
برخی پرداختهای شرکتها به اشخاص حقیقی و حقوقی (مثل اجاره، قرارداد مشاوره، حقالزحمه و …) شامل مالیات تکلیفی است. شرکتها وظیفه دارند قبل از پرداخت این هزینهها، درصد مشخصی از آن را کسر و به سازمان امور مالیاتی واریز کنند.
مثال:
✅ مالیات تکلیفی اجاره املاک تجاری ۱۰٪ است.
✅ مالیات قراردادهای مشاوره و خدمات ۵٪ یا ۱۰٪ است.
مالیات بر نقل و انتقال سهام و املاک
- نقل و انتقال سهام شرکتهای غیر بورسی: شامل ۴٪ مالیات از ارزش اسمی سهم
- فروش املاک شرکت: شامل ۵٪ مالیات از ارزش معاملاتی ملک
مالیات بر عملکرد شرکت های دولتی و خصوصی
- شرکتهای دولتی معمولاً مالیات ۳۰٪ از سود را پرداخت میکنند.
- شرکتهای خصوصی تابع نرخ ۲۵٪ مالیات بر درآمد هستند.
معافیتهای مالیات شرکت ها
✅ مالیات شرکت های دانشبنیان تا ۱۵ سال معاف است.
✅ شرکتهای فعال در مناطق آزاد تجاری تا ۲۰ سال معاف از مالیات هستند.
✅ شرکتهای صادراتی، در برخی شرایط از مالیات معاف هستند.
جرایم مالیات شرکت ها
❌ عدم ارائه اظهارنامه مالیاتی: جریمه ۳۰٪ مالیات متعلقه
❌ عدم پرداخت مالیات در موعد مقرر: جریمه ۲.۵٪ ماهانه تأخیر
❌ کتمان درآمد یا ارائه اسناد جعلی: جریمه تا ۲ برابر مالیات کتمانشده
مالیات شرکت های تولیدی
مالیات کارگاههای کوچک و شرکت های تولیدی در ایران مانند سایر شرکتها مشمول قوانین خاصی است، اما در برخی موارد مشوقها و معافیت های مالیاتی برای حمایت از تولیدکنندگان در نظر گرفته شده است. این شرکت ها باید مالیاتهای مختلفی مانند مالیات بر درآمد، مالیات بر ارزش افزوده، مالیات حقوق و مالیات تکلیفی را پرداخت کنند. با این حال، دولت برای حمایت از تولید، مشوقهای مالیاتی متعددی ارائه کرده است، که میتوان با مدیریت صحیح مالیاتها، از این معافیتها استفاده کرد و هزینههای مالیاتی را کاهش داد.
معافیتها و مشوقهای مالیاتی برای شرکتهای تولیدی
✅ معافیت مالیاتی ۵ تا ۱۳ ساله برای شرکتهای تولیدی
طبق ماده ۱۳۲ قانون مالیاتهای مستقیم، شرکتهای تولیدی که در شهرکهای صنعتی یا مناطق کمتر توسعهیافته فعالیت میکنند، ۵ تا ۱۳ سال از مالیات بر درآمد معاف هستند.
✅ معافیت شرکتهای دانشبنیان
شرکتهای تولیدی که بهعنوان دانشبنیان شناخته شوند، تا ۱۵ سال معافیت مالیاتی دارند.
✅ معافیت مناطق آزاد تجاری و ویژه اقتصادی
مالیات شرکت های تولیدی در مناطق آزاد تجاری تا ۲۰ سال معاف است.
مالیات شرکتهای خدماتی
شرکتهای خدماتی نیز مانند سایر شرکتها مشمول پرداخت مالیاتهای مختلفی هستند. این شرکتها بهجای فروش کالا، خدماتی مانند مشاوره، بازاریابی، فناوری اطلاعات، حملونقل، بیمه، مالی، آموزشی و … ارائه میدهند.
شرکت های خدماتی نیز مانند سایر شرکتها ملزم به پرداخت مالیات بر درآمد، مالیات بر ارزش افزوده، مالیات حقوق کارکنان و مالیات تکلیفی هستند. با این حال، برخی معافیتهای مالیاتی برای حوزههای خاص خدماتی مانند آموزش، بهداشت و پژوهش در نظر گرفته شده است. مدیریت مالیاتها و استفاده از مشوقهای قانونی میتواند هزینههای مالیات شرکت های خدماتی را کاهش دهد.

مالیات شرکت های بازرگانی
شرکتهای بازرگانی که در زمینه خرید، فروش، واردات و صادرات کالا فعالیت میکنند، ملزم به پرداخت مالیاتهای مختلفی هستند. این مالیاتها شامل مالیات بر درآمد، مالیات بر ارزش افزوده، مالیات حقوق و دستمزد، مالیات تکلیفی و مالیات بر نقلوانتقال میشوند.
مالیات بر درآمد شرکت های بازرگانی
- شرکتهای بازرگانی به عنوان اشخاص حقوقی، ۲۵٪ از سود خالص خود را به عنوان مالیات بر درآمد پرداخت میکنند.
- سود خالص پس از کسر هزینههای قابل قبول مالیاتی محاسبه میشود.
- شرکتها باید سالانه اظهارنامه مالیاتی خود را به سازمان امور مالیاتی ارائه دهند.
مالیات بر ارزش افزوده (VAT) شرکت های بازرگانی
- کلیه شرکتهای بازرگانی که کالا یا خدمات مشمول مالیات ارائه میدهند، باید ۹٪ مالیات بر ارزش افزوده را از خریداران دریافت کرده و به سازمان امور مالیاتی پرداخت کنند.
- شرکتها باید بهصورت فصلی (هر ۳ ماه یکبار) اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده را ارسال کنند.
- در صورت عدم پرداخت بهموقع، جرایم مالیاتی اعمال خواهد شد.
مالیات تکلیفی شرکت های بازرگانی
- اگر شرکت بازرگانی به اشخاص حقیقی (مثل مشاوران یا پیمانکاران) پرداختی انجام دهد، باید ۳٪ از مبلغ قرارداد را به عنوان مالیات تکلیفی کسر کرده و به اداره مالیات واریز کند.
- این مالیات معمولاً در پرداختهایی مانند حقالزحمه خدمات، اجاره، و قراردادهای مشاورهای اعمال میشود.
مالیات حقوق و دستمزد کارکنان
- شرکتهای بازرگانی موظفاند از حقوق کارکنان خود مالیات کسر کنند و به سازمان امور مالیاتی بپردازند.
- نرخ مالیات حقوق بر اساس جدول پلکانی مالیاتی محاسبه میشود که هر سال توسط سازمان امور مالیاتی اعلام میشود.
مالیات بر اجاره (در صورت داشتن ملک اجارهای)
- اگر شرکت بازرگانی دفتر یا انبار اجاره کرده باشد، موظف به پرداخت مالیات بر اجاره است.
- این مالیات بر اساس ۷۵٪ از مبلغ اجاره ماهانه محاسبه شده و نرخ آن بین ۱۵٪ تا ۲۵٪ است.
مالیات بر واردات کالا (در صورت انجام واردات)
- شرکتهای بازرگانی که کالا وارد میکنند، علاوه بر عوارض گمرکی، باید مالیات بر ارزش افزوده واردات (۹٪) و حقوق گمرکی را پرداخت کنند.
- این هزینهها هنگام ترخیص کالا از گمرک اعمال میشوند.
مالیات عملکرد (بر اساس گزارشهای مالی شرکت)
- سازمان امور مالیاتی ممکن است شرکتهای بازرگانی را بر اساس عملکرد و تراکنشهای بانکی بررسی کند.
- در صورت عدم ارائه اظهارنامه صحیح، مالیات علیالرأس اعمال خواهد شد که معمولاً مبلغ بیشتری نسبت به مالیات واقعی است.
نکات مهم برای شرکتهای بازرگانی:
✅ ثبت و نگهداری دقیق اسناد مالی و فاکتورها جهت ارائه به سازمان مالیاتی
✅ ارائه اظهارنامه مالیاتی سالانه و گزارشات فصلی مالیات بر ارزش افزوده بهموقع
✅ بررسی معافیتهای مالیاتی (مثلاً در مناطق آزاد تجاری یا صادرات کالا)
✅ استفاده از نرمافزارهای حسابداری برای کنترل بهتر امور مالی و مالیاتی

مالیات شرکت های پیمانکاری
مالیات شرکت های پیمانکاری شامل چند نوع مالیات مختلف است که باید طبق قوانین مالیاتی کشور پرداخت شود. در ایران، این مالیاتها به طور کلی شامل موارد زیر هستند:
مالیات بر درآمد شرکتهای پیمانکاری
- شرکتهای پیمانکاری باید مالیات بر درآمد خود را مطابق با ماده ۱۰۵ قانون مالیاتهای مستقیم پرداخت کنند.
- نرخ مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی (شرکتها) ۲۵٪ از سود خالص شرکت پس از کسر هزینههای قابل قبول مالیاتی است.
- درآمدهای حاصل از قراردادهای پیمانکاری مشمول مالیات بوده و باید در اظهارنامه مالیاتی سالانه گزارش شوند.
مالیات بر ارزش افزوده
- شرکتهای پیمانکاری موظف به دریافت و پرداخت مالیات بر ارزش افزوده (VAT) از کارفرمایان خود هستند.
- این مالیات معمولاً ۹٪ است و شرکتها باید آن را از کارفرما دریافت کرده و به سازمان امور مالیاتی پرداخت کنند.
- ثبتنام در نظام مالیات بر ارزش افزوده و ارائه اظهارنامههای دورهای (معمولاً هر سه ماه یکبار) الزامی است.
مالیات تکلیفی (مالیات علیالحساب)
- کارفرمایان دولتی و برخی شرکتهای خصوصی هنگام پرداخت صورتوضعیتهای پیمانکاران، ۵٪ از مبلغ ناخالص قرارداد را بهعنوان مالیات تکلیفی کسر کرده و به حساب سازمان امور مالیاتی واریز میکنند.
- این مبلغ بهعنوان علیالحساب مالیات عملکرد شرکت پیمانکاری محسوب میشود.
مالیات حقوق و دستمزد کارکنان
- شرکتهای پیمانکاری موظف به کسر مالیات از حقوق کارکنان خود و پرداخت آن به اداره مالیات هستند.
- نرخ مالیات حقوق بر اساس جدول پلکانی سالانه اعلام میشود.
مالیات بر اجاره (در صورت داشتن دفتر یا ملک اجارهای)
- اگر شرکت پیمانکاری دفتر یا ملکی را اجاره کرده باشد، ممکن است مشمول مالیات بر اجاره شود.
- این مالیات معمولاً بر اساس درصدی از مبلغ اجاره محاسبه و توسط موجر یا مستأجر پرداخت میشود.
نکات مهم برای شرکتهای پیمانکاری:
- ثبت و نگهداری اسناد مالی و فاکتورها برای ارائه به سازمان امور مالیاتی ضروری است.
- ارسال اظهارنامه مالیاتی سالانه و گزارشات فصلی مالیات بر ارزش افزوده اجباری است.
- استفاده از معافیتها و مشوقهای مالیاتی در برخی پروژهها (مثلاً مناطق آزاد یا پروژههای خاص) امکانپذیر است.

نتیجهگیری
مدیریت مالیات شرکت ها اهمیت زیادی دارد. آشنایی با قوانین مالیاتی و استفاده از مشاوران مالیاتی میتواند به کاهش هزینههای مالیاتی و جلوگیری از جرایم کمک کند. مالیات شرکت ها باید بهموقع محاسبه و پرداخت شود تا از مشکلات قانونی و جرایم احتمالی جلوگیری شود. برای یافتن بهترین راهکارهای مالیاتی لازم است حتما با یک مشاور مالیاتی خبره مشورت نمایید. شرکت خدمات حسابداری ژرف تدبیر نامدار با داشتن سالها تجربه در این زمینه آماده ارائه هرگونه خدمت به شما عزیزان است.
مالیات شرکت های تولیدی، مالیات شرکت های خدماتی ، مالیات شرکت های بازرگانی، مالیات شرکت های پیمانکاری
برای کسب اطلاعات بیشتر
و دریافت آخرین اخبار و قوانین حسابداری و مالیاتی
مارا در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

بدون دیدگاه