حسابداری پیمان کاری
فهرست مطالب

حسابداری پیمان کاری چیست ؟

حسابداری پیمان کاری به عنوان یکی از انواع حسابداری معرفی می شود. در این شیوه از حسابداری، یک قرارداد معتبر و رسمی میان پیمانکار و کارفرما به منظور به پایان رساندن یک پروژه بزرگ منعقد می شود. در این مطلب قصد داریم شما را با وجوه مختلف این موضوع از جمله حسابداری قراردادهای بلندمدت پیمانکاری آشنا کنیم.

حسابداری پیمان کاری

در حسابداری پیمان کاری باید تمام هزینه ها و درآمدهای مربوط به قرارداد محاسبه شوند. قراردادی که میان کارفرما و پیمانکار منعقد می شود به منظور انجام یک پروژه بزرگ و به پایان رساندن آن می باشد. در واقع می توان گفت که پیمانکاری به معنای تعهد و مسئولیت در قبال یک پروژه است و تمام بندها و مفادی که در قرارداد ذکر می شوند باید توسط طرفین ( کارفرما و پیمانکار) اجرا شوند.

توجه داشته باشید که پیمانکاران در حوزه های مختلفی از جمله صنعت و معدن، ساختمان، راه و ترابری، ارتباطات و … فعالیت می کنند. پیمانکار می تواند یک فرد یا یک گروه باشد که در زمینه مورد نظر از تخصص، دانش و روابط خوبی برخوردار است. به منظور انتخاب پیمانکار، از روش مناقصه استفاده می شود. اگر در پروژه های مذکور، حسابداری پیمان کاری نادیده گرفته شود هزینه ها و درآمدها مشخص نخواهد شد و این امر چیزی به درهم ریختگی اوضاع مالی و در نهایت ورشکستگی نخواهد داشت.

حسابداری پیمان کاری چیست

تمام فعالیت های پیمانکاران باید به طور دقیق محاسبه شود. به همین دلیل حسابدار، در این شیوه از حسابداری اقدام به بررسی تمام صورت های مالی می کند و اطلاعات مختلفی را در اختیار استفاده کنندگان از جمله مدیران هر سازمان قرار خواهد داد. او باید با حسابداری قراردادهای پیمانکاری، قوانین مالیاتی، پیمان های ارزی و … آشنا باشد و عملیات مربوط به پروژه را از دید پیمانکار پیش ببرد.

انجام کلیه خدمات حسابداری پیمان کاری به صورت حرفه ای

ارکان اصلی در حسابداری پیمان کاری چیست ؟

هنگامی که یک قرارداد میان کارفرما و پیمانکار منعقد می شود هر دو طرف نسبت به یکدیگر متعهد می شوند و موظف هستند به تعهدات خود عمل کنند. همین امر نشان دهنده اهمیت حسابداری پیمان کاری می باشد. ارکانی که در این شیوه از حسابداری وجود دارد شامل موارد زیر است:

  • قرارداد: قرارداد به عنوان منشا الزام و تعهد میان کارفرما و پیمانکار است که طرفین را نسبت به یکدیگر متعهد خواهد کرد.
  • کارفرما: کارفرما می تواند یک شخص حقیقی یا حقوقی باشد که اجرای پروژه را به فردی به نام پیمانکار واگذاری می باشد. در واقع کارفرما وظیفه تامین مالی پروژه را برعهده دارد.
  • پیمانکار: پیمانکار می تواند یک شخص حقیقی یا حقوقی باشد که مسئولیت کامل عملیات را برعهده گرفته است و به عنوان طرف دوم در قرارداد پیمانکاری از او نام برده می شود.
  • شاخص: شاخص همان عددی است که قیمت هر دوره را نسبت به دوره پایه تعیین می کند. تعیین این عدد به طور درصدی می باشد.
  • ناظر مقیم: تمام کارفرمایان موظف هستند یک ناظر را به پیمانکار معرفی کنند. این فرد به عنوان ناظر مقیم در نظر گرفته می شود.

وظایف حسابدار پیمان کاری چیست ؟

وظیفه حسابدار در حسابداری پیمان کاری چیست ؟ افرادی که در این زمینه مشغول به فعالیت هستند با توجه به سطح و اندازه شرکت، وظایف معینی دارند. انجام امور حسابداری و خدمات مالی و مالیاتی یکی از ابتدایی ترین کارهایی است که به این افراد سپرده می شود. برخی از فعالیت های حسابداری وجود دارند که باید قبل از آغاز پروژه انجام شوند و شامل موارد زیر می باشند:

  • تفکیک عملیات بر مبنای هزینه
  • ثبت اسناد و مدارک تنخواه
  • ثبت تمام هزینه ها
  • تثبت دفاتر رسمی و قانونی پیمانکاری
  • ثبت اسناد مالی در خصوص پیش دریافت ها
  • صراحی کدینگ ( سرفصل ) حسابداری
  • ثبت تمام ضمانت های پرداختی و دریافتی
  • انتخاب شیوه حسابداری

مسئولیت هایی که در حسابداری پیمانکاری وجود دارد و حسابدار موظف به انجام آنهاست به موارد بالا ختم نمی شود بلکه باید او باید تمام مخارج و هزینه ها را به کارفرمای پروژه گزارش دهد و لیست بستانکاران و بدهکاران، ورود و خروج انبار و … را ارائه کند.

انواع هزینه در حسابداری پیمانکاری

  • هزینه های مستقیم: هزینه های مستقیم شامل حقوق و دستمزد، خرید مصالح و … می باشد. این هزینه به طور مستقیم در سود پروژه تاثیرگذار هستند. قطعا هر چقدر هزینه های مستقیم کمتر باشد کارفرما می تواند به سود بیشتری دست پیدا کند. البته به جز هزینه های مستقیم، پارامترهای دیگری نیز در افزایش سود دخیل هستند.
  • هزینه های غیرمستقیم: هزینه های غیرمستقیم هزینه هایی هستند که به طور غیرمستقیم در پروژه صرف می شوند.
  • هزینه های بی ارتباط: هزینه هایی که مربوط به تحقیق، خرید یا اجاره ماشین آلات و .. می شود به عنوان هزینه های بی ارتباط تلقی می شوند.

توجه داشته باشید که اگر پرداخت هزینه ها در حسابداری پیمان کاری با چک انجام می شود نیاز به راس گیری چک خواهید داشت.

حسابدارى قراردادهاى بلندمدت پیمانکارى

وضعیت بیمه و مالیات در حسابداری پیمان کاری چیست ؟

هنگامی که از درآمد صحبت می شود، موضوع مالیات و بیمه به میان می آید. محاسبه این دو مورد جزو وظایف حسابداران به شمار می رود. تمام پیمانکاران موظف هستند پرسنل خود را بیمه کنند و لیست مربوطه را به سازمان تامین اجتماعی ارسال کنند. این کار در شرکت های پیمانکاری همانند سایر شرکت ها انجام می شود.

حق بیمه در قراردادهای پیمانکاری شامل ۶% ناخالص کاربرد می باشد. علاوه بر آن باید ۰.۰۶ % را نیز به عنوان بیمه بیکاری در نظر گرفت. از این قرارداد ۱.۶% سهم پیمانکار و ۵% سهم کارفرماست.

حسابداری قراردادهای بلندمدت پیمانکاری

مهم ترین موضوعی که در حسابداری پیمان کاری قراردادهای بلندمدت حائز اهمیت می باشد، تعیین درآمد و هزینه در هر دوره مالی است. در هنگام انعقاد قراردادهای بلندمدت باید به چند نکته زیر توجه کنیم:

  • هنگامی که قرارداد منعقد می شود و به امضای طرفین می رسد، دوره مورد نظر آغاز و در زمان مقرر نیز به پایان می رسد. در واقع منظور از دوره مورد نظر، دوره ای است که در آن مخارج تعیین شده و از زمان انعقاد قرارداد آغاز می شود.
  • اگر پیمانکار قبل از انعقاد قرارداد، برای شرکت در مناقصه هزینه کرده باشد باید این هزینه ها شناسایی شوند و جزو بهای تمام شده محسوب شوند. اما اگر به هر دلیلی این هزینه ها قابل تشخیص نبود جزو هزینه های دوره ثبت خواهند شد.

اصول حسابداری پیمان کاری چیست ؟

  • اصل هزینه تاریخی: در این اصل ذکر می شود که هزینه ها بر مبنای هزینه های واقعی ثبت می شوند نه ارزش تخمینی یا فعلی آن ها.
  • اصل تنوع : منظور از اصل تنوع این است که هر کدام از پروژه ها و قراردادها باید به طور مستقل در نظر گرفته شوند و هزینه و درآمد آن ها به طور جداگانه ثبت شوند.
    · اصل تطبیق درآمد و هزینه: بر مبنای این اصل، درآمدها و هزینه ها باید به طور متناسب و همزمان با هم در نظر گرفته شوند. به عبارتی دیگر هزینه های هر کدام از پروژه ها باید با درآمد آن تناسب داشته باشد.
  • اصل محدودیت منابع: در این اصل بیان می شود منابعی که در اختیار پیمانکار قرار دارد محدود هستند و باید به طور بهینه مورد استفاده قرار بگیرند. این منابع شامل نیروی کار، مواد و … می باشند.
  • اصل پایایی: در اصل پایایی باید تمام اطلاعات مالی و مالیاتی قابل اعتماد باشند.
  • اصل انطباق با قوانین و مقررات: بر مبنای این اصل، حسابداری پیمان کاری باید با مقررات و قوانین سازگار باشند. این موضوع شامل قوانین مالیاتی، مقررات مربوط به صنعت، استانداردهای حسابداری و … می باشد.

ابزارهای حسابداری پیمانکاری

یک حسابدار پیمانکاری ابزارهای مختلفی را برای ثبت و رصد سوابق مالی مورد استفاده قرار می دهد که شامل نرم افزار حسابداری، نرم افزار مدیریت پروژه، ابزارهای مالیاتی و سیستم های مدیریت اسناد می باشد. قطعا انتخاب هر کدام از این موارد به پارامترهای مهمی بستگی دارد که در این مطلب به آن ها اشاره شد.

انجام انواع خدمات حسابداری توسط تیم متخصص نامدارگروپ

روش حسابدارى قراردادهاى بلندمدت پیمانکارى

۱) روش درصد پیشرفت کار

در روش درصد پیشرفت کار، درآمد و سود ناخالص پیمان کار به تناسب پیشرفت عملیات یعنی درصد پیشرفت کار شناسایی میشود. در این روش، شناسایی سود ناخالص پیمان کار در هر دوره مالی، براساس پیش بینی کل مخارج و پیش بینی صورت وضعیتهایی که در طول دوره اجرای طرح تاییدخواهد شد انجام میگیرد.

برای حسابداری قراردادهای بلندمدت پیمانکاری طبق روش درصد پیشرفت کار، مخارج و صورت وضعیتهای تاییدشده در طول اجرای طرح به ترتیب در حساب پیمان کار درجریان ساخت وحساب کار گواهی شده (یا صورت وضعیتهایپیشرفت کارها) ثبت میشود. حساب پیمانکار در جریان ساخت مشابه حساب کار در جریان ساخت در روش هزینه یابی سفارش کار است با این تفاوت که سودناخالص پیمان کار در هردوره مالی نیز به مخارج اجرای طرح اضافه میشود. بنابراین،مانده این حساب در پایان دوره مالی به ارزش خالص بازیافتنی (بهای تمام شده بعلاوه سودناخالص) گزارش میگردد.

حسابداری پیمان کاری

حساب کار گواهی شده مشابه حساب درآمد تحقق نیافته است که مانده بستانکار دارد. در تاریخ تهیه صورتهای مالی، مانده حساب پیمان کار در جریان ساخت وحساب کار گواهی شده هر قرارداد جداگانه از یکدیگر کسر ونتیجه جزو دارایی جاری یا بدهی جاری در ترازنامه گزارش میشود.

◀️منطق بکارگیری روش درصد پیشرفت کار این است که کارفرما و پیمانکار طبق قرارداد، تعهدات الزام آوری راپذیرفته اند. پیمانکار مسئولیت کامل اجرای عملیات موضوع پیمان را پذیرفته است و کارفرما متعهد است که در آخر هرماه صورت وضعیت کلیه کارهایی را که انجام یافته است براساس نرخهای مورد توافق به پیمانکار پرداخت کند. درنتیجه در جریان پیشرفت کار >فروش< بتدریج واقع میشود،بنابراین درآمد و هزینه نیز باید به همین نحو شناسایی شود.

◀️مزیت اصلی روش درصد پیشرفت کار این است که درآمد به تناسب پیشرفت عملیات شناسایی و با هزینه های واقع شده برای رسیدن به همان مرحله مقابله میشود یعنی تطابق هزینه و درآمد هر دوره به نحوی صحیح انجام میگیرد.

امادر مقابل خطر اشتباه در برآورد را به همراه دارد. بدین جهت تا زمانی که نسبت به سودآوری کل پیمانکار اطمینانی نباشد منظور داشتن سود در صورتهای مالی مورد نخواهدداشت و کاربرد روش درصد پیشرفت کار نادرست است.

۲) روش کار تکمیل شده 

در روش کار تکمیل شده درآمد و سود ناخالص پیمان کار هنگامی شناسایی میشود که کل پیمانکار یا بخش عمده ای از آن تکمیل و صرفآً کارهای جزیی باقیمانده باشد.

برای حسابداری قراردادهای بلندمدت پیمانکار طبق روش کار تکمیل شده، مخارج و صورت وضعیتهای تاییدشده در طول اجرای طرح مشابه روش درصد پیشرفت کار، به ترتیب در حساب پیمان در جریان ساخت و حساب کار گواهی شده ثبت میشود اما شناسایی سود تا زمانی که پیمان تکمیل نشده است به تعویق میافتد.

◀️مزیت اصلی روش کار تکمیل شده این است که سودپیمانکار زمانی تعیین میشود که کار خاتمه یافته یا به مراحل نهایی تکمیل رسیده است. دراین روش خطر شناسایی سودهایی که ممکن است کسب نشود به حداقل میرسد.

◀️اشکال اساسی روش کارتکمیل شده این است که درآمدی که در هر دوره مالی گزارش میشود میزان کار انجام شده طی آن دوره را برروی پیمانها منعکس نمیکند. یعنی اگر چند پیمانکار بزرگ همگی در یک دوره مالی تکمیل شود و در دوره های قبل پیمانی به اتمام نرسیده باشد و یا در دوره های بعد پیمانی تکمیل نشود با وجود ثبات نسبی فعالیتهای انجام شده میزان سودی که گزارش میشود و سودی که به سهامداران تعلق میگیرد نادرست خواهد بود. همچنین اگر سود چندین ساله پیمان در یک سال به حساب منظور شود شرکت پیمانکاری مشمول ضریب مالیاتی بالاتری خواهد بود.

🔻انتخاب روش :

طبق استاندارد حسابداری قراردادهای بلندمدت پیمانکاری، در صورت احراز تمام شرایط زیر ، روش درصدپیشرفت کار را باید بکار گرفت.

  1. برآورد منطقی از میزان پیشرفت کار و مخارج لازم برای تکمیل پیمان امکان پذیر باشد.
  2. مسئولیت و اختیارات پیمانکار و کارفرما با صراحت درقرارداد مشخص شده باشد.
  3. طرفین قرارداد توانایی ایفای تعهداتی را که طبق قرارداد پذیرفته اند داشته باشند.
  4. نسبت به وصول مبلغ پیمان اطمینان کافی وجود داشته باشد.

🔻روش کار تکمیل شده را باید تنها در موارد زیر بکارگرفت:

  1. حداقل یکی از شرایط یاد شده برای بکارگیری روش درصد پیشرفت کار وجود نداشته باشد.
  2. قرارداد پیمانکاری کوتاه مدت باشد .
  3. مخاطرات ذاتی قرارداد فراتر از مخاطرات عادی تجاری باشد بطوری که براساس آن امکان برآورد قابل اتکا وجود نداشته باشد.

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *